خبرنگارانی که عاشورا سرمشقشان بود

نام شهدای رسانه که برخی آن‌ها نخبه جنگ، برخی روایتگر شور و حماسه رزمندگان در جبهه، برخی دیگر روایت مظلومان در جبهه مقاومت و یا خبرنگارانی که در حین خدمت به شهادت رسیدند، در لوح یاران امام حسین (ع) می‌درخشد.

کد خبر: ۱۲۳۳۹۴

دوشنبه - ۱۷ مرداد ۱۴۰۱ / 17 May 1401

عقیق:امروز هفدهم مرداد ماه و روز خبرنگار است؛ روزی که شهید محمود صارمی خبرنگار خبرگزاری جمهوری اسلامی همراه با هشت نفر از اعضای کنسولگری ایران در مزارشریف افغانستان به دست طالبان به شهادت رسید. خبرنگارانی که راه و روششان متکی بر اندیشه‌های حسینی است و در هر شرایطی برای رساندن خبر پای مرام و مکتبشان که همان سیره اهل بیت (ع) تا پای جان ایستاده‌اند.

این حضور گاهی در صحنه‌های مبارزاتی قبل از انقلاب، گاهی در بحبوحه روایت غائله‌های غرب کشور، حضور مستمر در هشت سال دفاع مقدس، حضور در عرصه‌های سخت و دشوار خارج از مرز کشور و یا حین رشادت‌های مدافعان حرم در جبهه مقاومت است. خبرنگارانی که دوشادوش رزمندگان قدم و قلم زدند تا فضای حماسه و مقاومت در جامعه برقرار بماند.

برخی از این خبرنگاران، نخبه جنگ بودند؛ مانند شهید باقری، برخی دیگر شور و حماسه رزمندگان را در قاب تلویزیون روایت می‌کردند مانند شهید غلامرضا رهبر. خبرنگارانی هم هستند که اولین‌های خبرنگار شهید استانشان بودند مانند شهید سیدمحمد اسحاقی و شهید حسین ضامن. دیگری لقب اولین عکاس شهید جبهه را به خود اختصاص داد به نام شهید داریوش گودرزی‌کیا یا شهید مجید جباری، خبرنگاری که مجری برنامه‌ تلویزیونی «جنگ فجر» بود و چندین نفر دیگر از شهدای رسانه که نام آن‌ها در لوح یاران امام حسین (ع) می‌درخشد.

به مناسبت روز خبرنگار برخی از شهدای رسانه در عرصه جهاد و مقاومت را فهرست کرده‌ایم.

شهید حسن باقری؛ خبرنگار جوانی که نابغه جنگ لقب گرفت

غلامحسین افشردی معروف به حسن باقری در سال ۱۳۵۸ با ورود به روزنامه جمهوری اسلامی در سرویس فرهنگی و سیاسی فعالیت خود را آغاز کرد. به عنوان خبرنگار سفر ۱۵ روزه‌ای به لبنان و اردن انجام داد و گزارش تحلیلی جامعی از اوضاع نابسامان مسلمانان در آن منطقه تهیه کرد. با شروع جنگ همراه با عده‌ای از اعضای سپاه پاسداران راهی جنوب کشور شد. در این دوره با استفاده از تجربیاتی که در زمان خبرنگاری خود در ایران و لبنان به دست آورده بود، به جمع‌آوری اطلاعات، نقشه‌ها و کالک‌های عملیاتی و ضبط صدا در جبهه‌های ایران پرداخت و این اسناد را به گزارش‌های سازمان‌یافته تبدیل کرد.

این نابغه جنگ در روز ۹ بهمن‌ماه سال ۱۳۶۱ وقتی در منطقه فکه مشغول شناسایی منطقه و آماده‌سازی عملیات والفجر مقدماتی بود، در سنگر دیده‌بان، مورد اصابت گلوله خمپاره قرار گرفت و همراه با توکل قلاوند، معاون اطلاعات قرارگاه نجف و مجید بقایی شهید شد.

شهید غلامرضا رهبر؛ خبرنگاری که دهه شصتی‌ها هنوز صدایش را می‌شنوند

دهه شصتی‌ها روایت‌های غلامرضا رهبر از جبهه را به عنوان گزارشگر صداوسیما به یاد دارند که با چه شور و حرارتی از خطوط مقدم نبرد گزارش می‌داد. هر گزارشی که شهید مفقودالاثر غلامرضا رهبر از حماسه حضور رزمندگان دفاع مقدس مخابره می‌کرد، منبع موثقی برای دیگران بود. به گونه‌ای که محسن رضایی فرمانده وقت سپاه پاسداران انقلاب اسلامی درباره او گفت:‌ تا خبری توسط غلامرضا رهبر مخابره نمی‌شد از صحت آن اطمینان نداشتم. او نقش مهمی در روحیه دادن به رزمندگان اسلام داشت.

شهید غلامرضا رهبر مدیر خبر رادیو خوزستان بود. او در تمام روزهای محاصره رادیو آبادان مردم را به مبارزه و مقاومت دعوت می‌کرد. شهید رهبر سر انجام در ۲۱ دی‌ماه سال ۱۳۶۵ در عملیات کربلای پنج در مرز شلمچه به شهادت رسید و پیکرش در منطقه برجای ماند.

شهید سیدمحمد اسحاقی؛ روایتگر نخستین نبرد دریایی سپاه در خلیج فارس است

شهید سیدمحمد اسحاقی را نخستین و تنها خبرنگار استان گیلان می‌دانند که مقالات ‌زیادی ‌را ‌در ‌زمینه‌های ‌تاریخی ‌و ‌سیاسی‌ ‌در ‌نشریات ‌روز ‌از ‌جمله ‌اطلاعات، ‌کیهان ‌و ‌پاسدار ‌اسلام ‌به ‌چاپ ‌رساند. او هفت بار برای تهیه گزارش و خبر عازم جبهه‌های حق علیه باطل شد. گزارش‌های او از عملیات‌های‌ ‌رمضان، ‌والفجر۱ و ۲ و ۳‌ ‌و ۴ و ‌کربلای‌ ۳ و ۴‌ ‌در جراید آن روزها منتشر شد. البته بعدها روایت‌های او با عنوان کتاب «نبرد العُمَیّه» در سال ۱۳۷۱ از سوی سپاه پاسداران منتشر شد.

شهید سیدمحمد اسحاقی که روایتگر نخستین نبرد دریایی سپاه در خلیج فارس است، با اینکه می‌توانست از طریق لشکر قدس گیلان به جبهه برود، اما از طریق لشکر ۱۴ امام حسین (ع) اصفهان گزارش‌های خبری‌اش را پیگیری می‌کرد. چون می‌گفت: بچه‌های لشکر قدس مرا می‌شناسند، می‌ترسم کاری را انجام دهم و ریا شود. سرانجام این نخبه سیاسی در عملیات کربلای ۵ که به عنوان راوی در کنار شهید حسین خرازی حضور داشت، در روز ۲۹ بهمن‌ماه سال ۱۳۶۵ به فیض شهادت نائل آمد.

شهید حسین ضامن؛ نخستین شهید خبرنگار دفاع مقدس از دیار سیستان و بلوچستان

شهید حسین ضامن، نخستین خبرنگار شهید استان سیستان و بلوچستان در دفاع مقدس است که تنها یک ماه پس از اعزام به جبهه‌های حق علیه باطل در ۲۵ اردیبهشت‌ماه سال ۱۳۶۵ در منطقه عملیاتی فاو، به هنگام تبادل آتش در عملیات والفجر ۸ از ناحیه سر مورد اصابت ترکش خمپاره قرار گرفت و به شهادت رسید. این شهید در سال ۱۳۶۲ همکاری خود را با ایرنا به عنوان خبرنگار آغاز کرد و ۲ سال از خدمت خود را در سخت‌ترین شرایط آب و هوایی در شهرستان چابهار گذراند.

شهید داریوش گودرزی‌کیا؛ نخستین شهید عکاس جنگ/ مرامی که او در جبهه داشت

شهید داریوش گودرزی‌کیا از سال ۱۳۵۵ به عنوان عکاس ایرنا مشغول به کار شد. با آغاز جنگ تحمیلی از سال ۱۳۶۰ عکاسی از جبهه‌‏ را آغاز کرد. او در ۲۹ مهرماه سال ۱۳۶۳ در منطقه عملیاتی میمک به شهادت رسید و با شهادتش لقب نخستین عکاس شهید دوران دفاع مقدس را به خود اختصاص داد.

شهید داریوش گودرزی‌کیا در جبهه معتقد بود که عکاس جنگ، وقتی صدای سوت خمپاره را شنید، خیز نباید بگیرد، بلکه باید استوار ایستاده باشد و لحظه برخورد خمپاره را ثبت و ضبط کند. چرا که راه شهید، راه حسین است و راه حسین راه خداست، آیا می‌‌شود از این راه گذشت؟ به راحتی هر کس به این سعادت نمی‌رسد.

شهید علی نبی‌پور؛ سرپرست ایرنا در یاسوج

شهید علی نبی‌پور در ۱۳۵۹ با عنوان خبرنگار در سازمان خبرگزاری جمهوری اسلامی آغاز کرد. با شروع جنگ تحمیلی از نخستین خبرنگارانی بود که به جبهه اعزام شد.او در سنین جوانی از طرف کمال خرازی، مدیرعامل وقت ایرنا به سمت سرپرستی واحد خبرگزاری جمهوری اسلامی ایران در یاسوج منسوب شد. سرانجام در هفتم مردادماه سال ۱۳۶۱ در عملیات رمضان در جنوب شلمچه به شهادت رسید.

شهید حسین فرهادی؛ خبرنگاری که در همان روزهای ابتدایی جنگ به شهادت رسید

شهید حسین فرهادی کوهپایی، از دهم شهریورماه سال ۱۳۵۹ همکاری خودش را با خبرگزاری جمهوری اسلامی آغاز کرد و در همان روزهای نخست عازم جبهه غرب کشور شد. او هنگام خنثی کردن تله انفجاری دشمن مورد اصابت ترکش قرار گرفت و در سیزدهم مهرماه سال ۱۳۵۹، با سمت خبرنگار در موسیان به شهادت رسید. مزار او در بهشت زهرای تهران واقع است.

شهید مجید جباری؛ مجری برنامه «جنگ فجر» و «پاسدار سسی»

شهید مجید جباری شهیر، همزمان با عضویت در سپاه به دلیل علاقه‌اش به کارهای خبری در بخش‌های خبری صداوسیما نیز به انجام وظیفه مشغول شد. تخصصش در عرصه تولید برنامه‌‌های محتوایی درباره دفاع مقدس و مجری برنامه تلویزیونی «جنگ فجر» و برنامه رادیویی «پاسدار سسی» بود.

شهید مجید جباری در آخرین مسؤولیتش در لشکر عاشورا، علاوه بر انجام کارهای خبری به عنوان معاون گردان المهدی (عج) انتخاب شده بود. او در بهمن‌ماه سال ۱۳۶۴ در جریان عملیات والفجر ۸ هنگامی که مشغول تهیه گزارش و مصاحبه با رزمندگان بود، مورد اصابت قرار گرفت و به شهادت رسید. معروف‌ترین تولید رسانه‌ای شهید جباری گفت‌‌وگو با شهید مهدی باکری، فرمانده لشکر عاشوراست.

شهید علی‌‌اکبر طحانی؛ بعد از شهادتش وسایل خبرنگاری‌اش پیدا نشد

شهید علی‌‌اکبر طحانی در روزنامه کیهان به عنوان خبرنگار افتخاری کار می‌کرد. همیشه یک کیف کوچک دنبالش بود که درون آن یک عدد دوربین ۱۳۵ میلیمتری قرار داشت که البته روی آن برچسب مؤسسه کیهان خورده بود. هر کجا می‌رفت آخر روز می‌نشست و خاطراتش را ثبت می‌کرد. مانند دیگر خبرنگارها خرچنگ قورباغه می‌نوشت که حتی بعد از نوشتن، خط خودش را به سختی می‌توانست بخواند. او در ۱۱ فروردین‌ماه سال ۱۳۶۷ در شاخ شمیران به شهادت رسید. بعد از شهادت علی‌اکبر، نه دوربین پیدا شد و نه دفترچه‌های ۴۰ برگ که گزارش‌ها و خاطراتش را نوشته بود.

شهادت دسته‌جمعی خبرنگاران و عکاسان خبری در یک سانحه هوایی

در ۱۵ آذر ماه سال ۱۳۸۴ هواپیمای سی ۱۳۰ حامل خبرنگاران، عکاسان خبری و نیروهای ارتش برای پوشش خبری رزمایش از تهران عازم بندرعباس بود که هواپیما دچار آتش سوزی شد و با برخورد به ساختمان‌های مسکونی ۱۰ طبقه شهرک توحید سقوط کرد. این حادثه ناگوار منجر به کشته شدن ۹۴ سرنشین این هواپیمای باری نظامی شد که از میان کشته‌شدگان ۴۸ نفر خبرنگار بودند که پیکرهای برخی از آنان در قطعه ۵۰ گلزار شهدای بهشت زهرا (س) در قطعه شهدای رسانه به خاک سپرده شد.

صادق نیلی و علیرضا برادران از خبرگزاری فارس، اسماعیل عمرانی و محمدحسن قریب از خبرگزاری دانشجویان ایران، داریوش شاهین، حمود ایل‌بیگی، محمود توران‌پشتی، مجید عسگری، ابراهیم بقایی و سیدیحیی مهدوی از واحد مرکزی خبر، محمدرضا شادروح، حمیدرضا خیرخواه، حسن نجفی، علی‌زاده، رمامی، تاجیک، سید هادی حسینی و جلیل حیدری‌زاده از شبکه‌ یک صدا و سیما، رسول کاظم‌نژاد از کیهان، احمد کربلایی از همشهری، سید مهدی میرافضلی و سپهدار ساجدی از ایرنا، مسعود جان‌نثاری و  امیر صحرایی از صدای جمهوری اسلامی ایران، بابک غیاوثوند، میرزایی و فریس‌آبادی از مستندسازان معاونت سیما، نصرالله‌زاده، رحیمی، سجاد اسدی و غلامرضا بیات از عوامل فنی واحد سیار همچنین از شبکه‌ خبر علیرضا افشار، حسین عرب‌احمدی، مهدی اناری، حسن حیدری، جواد فراهانی، محمدرضا احمدی، حبیب اسدی، منصور محمودی، مهدی یونسی، حسین باباپور، حسین خسروآبادی، سپهدار مهاجری، مکی‌آبادی، خداعفو عبدیانی، سیدحسن شیرازی ۴۸ تن از فعالان حوزه‌ خبر بودند که در این حادثه خبر را با شهداتشان به پایان رساندند.

شهید حسین خزایی؛ از مداحی برای مدافعان حرم تا تهیه گزارش از جبهه مقاومت

با گذشت نزدیک به ۲۷ سال از پایان جنگ تحمیلی با حضور مدافعان حرم در عرصه نبرد با گروه‌های تروریستی در سوریه و عراق، خبرنگاران نیز دوشادوش رزمندگان اسلام برای ارسال سریع اخبار و پوشش لحظه‌ای این رخداد عازم منطقه شدند. یکی از خبرنگاران حاضر در صحنه محسن خزایی خبرنگار خبرگزاری صداوسیما بود. او در حین تهیه گزارش از منطقه عملیاتی حلب در ۲۲ آبان‌‌ماه سال ۱۳۹۵ بر اثر اصابت ترکش خمپاره به شهادت رسید.

البته شهید محسن خزایی قبل از حضور در سوریه یکبار از کمین گروهک تکفیری در حادثه تروریستی تاسوکی نجات یافته بود. او علاوه بر تهیه گزارش برای بچه‌های مدافعان حرم روضه می‌خواند و با کم‌‌ترین امکانات مراسم عزاداری حسینی را برگزار می‌کرد.

و این راه همچنان ادامه دارد.....

منبع:فارس