آیا عصمت انبیاء و ملائکه یکسان است؟

عصمت پیامبران و پیشوایان دین، ذاتی نیست. از این رو، صدور گناه از آنان ممتنع ذاتی نیست، زیرا اگر ممتنع ذاتی و محال باالذات بود، مقدور نمی بود، و اگر مقدور نمی بود، بدان تکلیف نمی شد.

کد خبر: ۴۲۸۵

يکشنبه - ۱۷ شهريور ۱۳۹۲ / 17 June 1392

عقیق: ذهن آدمی همواره دغدغه مند و کنجکاو در شناخت ناشناخته ها است، از این رو است که در سراسر زندگی سوالات بیشمار ذهن او را به خود درگیر می کند؛ در این میان پاسخ برخی سوالات به صورت تجربی برای او قابل یافتن است اما هستند بسیاری از سوالات که خارج از میدان تجربه انسان بوده و پاسخ آنها به آسانی بدست نمی آید. از این رو در سلسله مباحث نسیم اندیشه از لسان آیت الله جوادی آملی، مرجع شیعیان و مولف تفسیر تسنیم به برخی از این سوالات پاسخ داده می شود.

فرق عصمت افراد عادی با عصمت پیامبران چیست؟

عصمت برای مردم عادی به سه صورت شکل می گیرد.

یکم: در اثر نزدیک نشدن به گناه، همراه با عدم گرایش قلبی به گناه.

دوم:در در اثر دوری جستن از گناه، همراه با گرایش قلبی شخص به گناه.

سوم. در اثر دوری جستن از گناه، وقت احساس خطر، همراه با گرایش قلبی شخص به گناه.

جهات مثبت صورت های سه گانه فوق درباره همه پیامبران، به ویژه پیامبر مکرم اسلام (ص) ثابت است، و جهت منفی آنها منتفی. خدای سبحان در این خصوص می فرماید: « وَلَوْلاَ أَن ثَبَّتْنَاکَ لَقَدْ کِدتَّ تَرْکَنُ إِلَیْهِمْ شَیْئًا قَلِیلًا»( و اگر تو را استوار نمى‏داشتیم قطعا نزدیک بود کمى به سوى آنان متمایل شوى)(1).

همچنین آیه «... لِنَصْرِفَ عَنْهُ السُّوءَ وَالْفَحْشَاء...»(2) نشان می دهد که هرگز تمایل و گرایش به گناه، نزدیک یوسف (ع) نشد.

عصمت در میان پیامبران نیز مراتبی دارد: « تِلْکَ الرُّسُلُ فَضَّلْنَا بَعْضَهُمْ عَلَى بَعْضٍ...»(3)؛ همان گونه که نبوت و رسالت مراتبی دارد، درجات عصمت پیامبران نیز متفاوت است.

عصمت انبیا چه فرقی با عصمت فرشتگان و ملائکه الهی دارد؟

عصمت پیامبران و پیشوایان دین، ذاتی نیست. از این رو، صدور گناه از آنان ممتنع ذاتی نیست، زیرا اگر ممتنع ذاتی و محال باالذات بود، مقدور نمی بود، و اگر مقدور نمی بود، بدان تکلیف نمی شد. وانگهی، اگر گناه و معصیت ذاتا محال باشد، اطاعت و فرمان برداری، ذاتا ضروری خواهد شد، در این صورت دیگر مجالی برای انذار، تبشیر، وعد و وعید باقی نخواهد ماند، اما فرشتگان مکلف نیستند، چون عصمت ذاتی دارند، نه عصمت اختیاری، در عصمت ذاتی تکلیف و اختیار وجود ندارد.

پی نوشت ها:

1.سوره انعام، آیه 124

2.سوره اسرا، آیه 74

3.سوره یوسف، آیه 24

4.سوره بقره، آیه 253

منبع: خبرگزاری شبستان

211007