آیت الله جوادی آملی؛

سيره رسول‏ اكرم(ص) در قرآن

کد خبر: ۴۴۸۶۵

دوشنبه - ۱۵ دی ۱۳۹۳ / 15 October 1393

عقیق:از جمله آثار ارزشمندي كه پيرامون پيامبر اعظم ص نوشته شده، كتاب سيره رسول اكرم در قرآن ، تاليف آيت ا.. جوادي آملي است.
استاد جوادي آملي بر اين باور است كه:" همه مزاياي انبياي پيشين، كه بخشي از آن در قرآن كريم آمده، به اضافه مزايايي ديگر، براي خاتم انبيا(ص) هست، زيرا خداوند، رسول اكرم‏(ص) را به عنوان مُهَيْمِن بر ساير رسولان و كتاب او را مُهَيْمِن بر ديگر كتب آسماني بيان مي‏كند؛ بنابر اين بايد در اين سيره، بيش از سيره‏هاي ساير انبيا(ع) بحث و فحص كرد".
به باور ایشان، بخشي از سيره‏هاي علمي، چون جزو خطوط كلّي نبوت عامه است، مشترك بين همه انبياست و رسول خدا از آن جهت كه پيغمبر است آن مزايا را خواهد داشت و بخشي ديگر، مزاياي مربوط به نبوّت هر پيغمبري است كه از آن به عنوان نبوت خاصه ياد مي‏شود و رسول خدا مزاياي خاصه هر پيغمبري را نيز واجد است چون خاتم همه انبياست؛ بنابر اين بحث در سه مقام خواهد بود.
مقام اول: رسول خدا مزاياي مربوط به نبوت عامه را دارد چون هر پيغمبري بايد داراي آن باشد.
مقام دوم: مزاياي خاصي كه مربوط به هر كدام از انبياست نيز در خصوص پيغمبر اسلام جمع است از آن رو كه وي خاتم انبيا و افضل آنهاست.
مقام سوم: مزايايي مخصوص به آن حضرت است كه نه جزو مزاياي عامّه انبياست، تا مشترك بين همه آنان باشد و نه به مزاياي خاصه آنها بر مي‏گردد، بلكه خاص شخص رسول اكرم است.
ایشان در باب تفاضل بين انبيا مینویسد: از آن جا كه خداي سبحان مي‏فرمايد: (تلك الرسل فضّلنا بعضهم علي بعض) و (ولقد فضلنا بعض النبين علي بعضٍ)؛ بعضي از انبيا را بر برخي ديگر فضيلت داديم، تا حدودي ثابت مي‏شود كه بين انبيا نحوه‏اي از تفاضل وجود دارد؛ اما تعيين مصداق، كه مثلاً فلان پيغمبر از فلان پيغمبر افضل است، نياز به دليلي ديگر دارد.
در باره انبياي اولوا العزم نيز مزيت خاصي قايل است كه براي سايرين قايل نيست؛ باز بين خود انبياي اولوا العزم نيز تفاضلي وجود دارد. برتري پيغمبر اسلام، با بررسي آياتي كه برتري آن حضرت را بر پيغمبران اولوا العزم اثبات مي‏كند معلوم مي‏گردد. پس پيغمبر اسلام همه مزاياي عامه و خاصه انبياي پيشين و اولوا العزم را به نحو كمال داراست.
وی آن گاه به چند مورد از این مزایا اشاره می کند؛ از جمله، بشارت حضرت مسيح. خداي سبحان از زبان حضرت عيسي(ع) مي‏فرمايد: به شما بشارت مي‏دهم وجود پيامبري پس از خود را كه نام او احمد(ص) است.
بشارت در موردي است كه پيامبر بعدي مطلب نو و تازه‏اي را براي امتش يا براي ديگران بياورد، اگر پيغمبر خاتم در سطح انبياي گذشته يا در سطح رسالت عيساي مسيح(ع) سخن گفته باشد اولاً نيازي به آمدن پيغمبر نبود، ثانياً مجالي براي بشارت نبود چون پيغمبر جديد سخن تازه‏اي نمي‏آورد تا حضرت عيسي(ع) به آمدنش بشارت دهد. از اينكه در سوره «صفّ» مي‏فرمايد: عيساي مسيح به قومش فرمود: من كتاب آسماني پيامبر گذشته را تصديق مي‏كنم و نسبت به آينده، آمدن پيامبري را بشارت مي‏دهم،معلوم مي‏شود كه رسول اكرم(ص) از حضرت عيسي(عليه السلام) افضل و قرآن از انجيل بالاتر و ره‏آورد پيغمبر اسلام بيش از ره‏آورد مسيح(ع) است تا معناي بشارت تحقّق يابد. پس رسول اكرم(ص) بر اساس تبشير حضرت مسيح(ع) همه مزاياي علمي‏انبياي گذشته را، كه عيساي مسيح داشت، و همه مزاياي خاصه عيساي مسيح را داراست.
دومین مزیت، رهآورد آسماني رسول اكرم(ص) است. وقتي خدا قرآن را مُهَيْمن بركتب انبياي پيشين قرار داده، چون كمال علمي‏هر پيامبري در كتاب آسماني او و كمال علمي‏پيغمبر خاتم نيز در قرآن ظهور مي‏كند، پس رهآورد رسول خدا بالاتر از كتب انبياي پيشين است. هر پيغمبري امتش را به محتواي كتابش دعوت مي‏كند و عصاره دعوت پيامبر خاتم‏كه خود واجد معارف قرآن است،نيز هدايت به مضامين بلند قرآن كريم است.

از مزاياي رسول اكرم(ص) خاتميّت اوست.
گذشته از اين، شواهد ديگري نيز دلالت قطعي بر خاتميت رسول‏الله(ص) دارد كه صحيفه نبوت پيامبران به وسيله آن حضرت، به پايان رسيد. مقصود از خاتميت، هم تأخر و خاتميّت زماني و هم خاتميّت رتبي در قوس صعود است.
«خاتم» يعني مُهر، كه در پايان نوشته‏ها قرار مي‏گيرد؛ وقتي نويسنده هر آنچه لازم بود بيان داشت و مقاصد خود را عنوان كرد، پايان نوشتار خود را مهر كرده، ختم آن را اعلام مي‏دارد؛ خداي سبحان كه با جهانيان سخن مي‏گويد، پس از پايان گفتار و كلماتش، سلسله‏نبوتشان را با فرستادن پيامبر اكرم(ص) ختم، و صحيفه رسالت آنان را با وجود مبارك خاتم المرسلين مهر كرده است پس هرگز جا براي نبوت و رسالت ديگري نيست لذامي ‏فرمايد: رسول اكرم(ص) زيور همه انبيا و خاتم آنان بوده، و سلسله نبوت، با آن حضرت مهر شده و پايان پذيرفته است.

منبع:باشگاه
211008